6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNUN GETİRDİĞİ ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER

SMMM İbrahim APALI

Yazarın şu ana kadar yazılmış 13 makalesi bulunuyor.
  • 02 Mayıs 2016
  • 2.155 kez görüntülendi.

6102 Sayılı yasa ile 6762 sayılı yasaya oranla önemli değişiklikler yapılmış ve şirketlerde uygulama birliği ve adalet sağlanmış kurumsallaşma ve sermaye birikimlerinin birleştirilmesi konusunda önemli tedbirler alınmıştır.

1-Üye sayısı; Yönetim kurulu üye sayısı en az üç kişiden oluşması gerekirken artık 6102 sayılı Türk Ticaret kanunun 359 maddesinin 1. Fıkrasına göre bir üyeli yönetim kurulları yeterli olmaktadır. Ancak SPK nın Seri IV, N.56 sayılı tebliğine göre hisseleri borsada işlem gören şirketlerde Yönetim Kurulu üye sayısı her durumda 5 üyeden az olmamak ve bunlardan en az ikisinin bağımsız üye olması koşulu ile yönetim kurulu üyelerinin verimli ve yapıcı çalışmalar yapmalarına, hızlı ve rasyonel kararlar almalarına ve komitelerin oluşumuna ve çalışmalarına etkin bir şekilde organize etmelerine imkan sağlayacak şekilde belirlenir.

2-Ehliyet; 6762 Sayılı yasada yönetim kurulu üyeliğine seçilecek kişilerin ehliyetine ilişkin açık bir hüküm yoktu ve kendilerine kanuni danışman atanan kişilerin yönetim kuruluna seçilip seçilmemeleri konusu doktrin de tartışmalı idi. Yeni kanunda yönetim kurulu üyelerinin ve tüzel kişi adına tescil edilecek gerçek kişinin tam ehliyetli olma şartı öngörülmektedir.

3-Pay sahibi olma şartı kaldırıldı; 6762 Sayılı Yasada öngörülmüş olan ve gereksiz bulunan söz konusu zorunluluk kaldırılarak, yapay ve kanunun dolanılması suretiyle ulaşılan çözümlere son verilmiş ve böylece uzman ve profesyonel yönetim kurulu açılması yolu açılmıştır.

4-Tüzel kişinin Yönetim Kuruluna üye seçilmesi; Yeni kanunda 6762 sayılı Yasadaki (312/2) pay sahibi olan tüzel kişinin yönetim kurulu üyesi olamayacağı kuralı kaldırılarak, pay sahibi olsun veya olmasın tüzel kişinin yönetim kuruluna seçilme olanağı getirilmiştir.6102 sayılı yasanın 359/2 maddesine göre. Ancak tüzel kişi toplantılara katılacak bir gerçek kişiyi bizzat belirler ve bu kişi sicile tescil ve ilan edilir. Tüzel kişi tarafından belirlenen üyelerin sicile tescili ile genel kurul tarafından seçilen Yönetim kurulu üyelerinin sicile tescilinden farklı olarak kurucu etkiye haizdir. İlan ise bunun üçüncü kişilere bildirildiğinden açıklayıcı niteliktedir.

5-Belirli pay gruplarına yönetim kurulunda temsil olanağı; Yeni düzenlemede 6762 sayılı yasadan farklı olarak esas sözleşmede öngörülmek şartı ile belirli pay gruplarına ve azınlığa yönetim kurulunda temsil edilme hakkı olanağı getirilmiştir. TTK nun 360. Maddesine göre.

6-Mali sorumluluk sigortası; Getirilen en büyük yeniliklerden biride Yönetim kurulu üyelerinin görevlerini yaparken kusurlarıyla şirkete verecekleri zarar, şirket sermayesinin %25 ini aşan bir bedelle sigorta ettirilmiş ve bu suretle şirket teminat altına alınmaya çalışılmıştır. Halka açık şirketlerde Sermaye piyasası kurulunun ve ayrıca pay senetleri borsasında işlem gören şirketlerde borsa bülteninde duyrulması ve kurumsal yönetim ilkelerine uygunluk değerlendirmesinde dikkate alınması öngörülmüştür. TTK nun 361. Maddesine göre.

7-Yetkilerin belirlenmesi; Yönetim kurulunun devredilmez nitelikteki yetkileri yedi bent halinde tek tek sayılmıştır. Bunlar;

a) Şirketin üst düzeyde yönetimi ve bunlarla ilgili talimatların verilmesi. b) Şirket yönetim teşkilatının belirlenmesi. c) Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması. d) Müdürlerin ve aynı işleve sahip kişiler ile imza yetkisini haiz bulunanların atanmaları ve görevden alınmaları. e) Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi. f) Pay, yönetim kurulu karar ve genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin tutulması, yıllık faaliyet raporunun ve kurumsal yönetim açıklamasının düzenlenmesi ve genel kurula sunulması, genel kurul toplantılarının hazırlanması ve genel kurul kararlarının yürütülmesi. g) Borca batıklık durumunun varlığında mahkemeye bildirimde bulunulması.

 

8-İç yönerge ve yetki devri; Başka bir yeni düzenleme de Yönetim kurulunun bir iç yönerge hazırlanması ve yönetimi bu düzenlemedeki kurallara uygun olarak kişilere devredilmesidir.

9-Üyelerin bilgi alma hakkı; Yeni hükümler arasında 6762 sayılı yasada çok kısıtlı olan Yönetim kurulu üyelerinin bilgi alma ve inceleme hakkı yeni yasada 437. Maddede ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

10-Borçlanma ve kefaret yasağı; Yeniliklerden biride3 pay sahibi olmayan yönetim kurulu üyeleri ile yönetim kurulu üyelerinin pay sahibi olmayan TTK nun 393 .maddesin de belirtilen yakınları şirkete nakit borçlanamazlar. Bu kişiler için şirket kefalet garanti ve teminat veremez, sorumluluk yüklenemez bunların borçlarını devralamaz.

11-Yönetim kuru kararlarının hukuki durumu; Yenilikler arasında genel kurul kararlarında olduğu gibi batıl yönetim kuru kararları da 4 bent halinde sayılmıştır. TTK nun 391. Maddesinde;

Madde hükmüne göre, yönetim kurulunun kararının batıl olduğunun tespiti mahkemeden istenebilir. Özellikle; a) Eşit işlem ilkesine aykırı olan,

  1. b) Anonim şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen,
  2. c) Pay sahiplerinin, özellikle vazgeçilmez nitelikteki haklarını ihlal eden veya bunların kullanılmalarını kısıtlayan ya da güçleştiren,
  3. d) Diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin, kararlar batıldır.

12-Uzman komitelerin teşkili; Pay senetleri borsasında işlem gören anonim şirketlerde yönetim kurulu şirketin varlığını gelişmesini ve devamını tehlikeye düşüren sebeplerin erken teşhisi ve bunun için gerekli önlemlerin alınması amacıyla uzman bir komite kurmak sistemi çalıştırmak ve geliştirmekle yükümlüdür. Bu komite payları borsada işlem gören şirketler için zorunludur. Diğer şirketler için ancak denetçinin gerekli görmesi ve urumu yönetim kuruluna yazılı bildirmesi üzerine derhal kurulur. TTK nun 378 maddesine göre.

13- Üyelerin farklılaştırılmış teselsül sorumluluğu; 6762 sayılı yasadaki mutlak teselsül anlayışı terk edilerek farklılaştırılmış teselsül ilkesi kabul edilmiştir. Bu ilkeye göre her yönetim kurulu üyesi birlikte verilen zararlardan ve tek başına verilen zararlardan şahsen isnat edilebildiği ölçüde sorumlu tutulacaktır. TTk nun 379 maddesine göre.

14-Şirketin kendi paylarını iktisap ve rehin olarak kabul etmesi; Bu kural genel kurulun yönetim kuruluna yetki vermesi ve bunu sınırları ve istisnaları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. TTK nun379 Maddesinde. Böylece belirli sınırlar içinde yönetim kuruluna kendi payları ile ilgili bazı spekülatif hareketleri önlemek için piyasa oyuncusu olma olanağı getirilmiştir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ